หน้าร้อน จะหาอาหารคลายร้อนคงนึงถึงไอศกรีมน้ำแข็งใส วันนี้ชวนไปทาน “ข้าวแช่” ของคาวดับร้อนกัน
เมนูข้าวแช่ เดิมเป็นอาหารพื้นบ้านชาวมอญ นิยมทำขึ้นเพื่อสังเวยเทวดาในพิธีตรุษสงกรานต์ ซึ่งตามประเพณีของคนมอญโบราณกล่าวไว้ว่า ในวันสงกรานต์จะต้องทำข้าวแช่ถวายพระสงฆ์ จะถือเป็นสิริมงคลแก่ผู้ที่ถวาย ซึ่งคนมอญเรียกว่า “เปิงด้าจก์” แปลว่า “ข้าวน้ำ” (เปิง หมายถึงข้าว และ ด้าจก์ หมายถึงน้ำ) และด้วยเหตุที่คนมอญกับคนไทย มีการติดต่อแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมกันมาอย่างยาวนาน ทำให้ข้าวแช่ได้เข้ามาสู่สำรับอาหารไทยได้อย่างกลมกลืน
สำหรับการเลื่อนชั้นเข้าวังของข้าวแช่มอญ มาจากการที่สตรีมอญที่เข้ารับราชการฝ่ายใน (เป็นเจ้าจอมหม่อมห้ามของเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดิน) และปรุงข้าวแช่ขึ้นถวายเป็นอาหารเสวย จึงกลายมาเป็น “ข้าวแช่ชาววัง”
ที่เห็นเรียงเม็ดสวยในน้ำลอยดอกไม้ ดูง่ายนะ แต่จะทำให้ ข้าวแช่ ให้ข้าวสุกพอดี และหอมแบบนี้ ต้องเป็นข้าวสาวไห้ ในน้ำลอยดอกไม้ที่อบควันเทียน น้ำกลิ่นหอมสดชื่นมาก หอมเย็น
ดอกไม้ที่หอมและหายากสุด คือ ดอกชมนาด แต่ที่นี่ยังมีครบตามสูตร
เครื่องเคียงมีหลายอย่างนะ ก่อนมาทานก็หาข้อมูลอยู่เหมือนกันว่ามีอะไรบ้าง พอมาทานจริงก็มีครบตามสูตร ทั้งลูกกะปิผัด หอมแดงจุกยัดไส้ ปลายี่สนผัดหวาน พริกหยวกสอดไส้หุ้มไข่ หมูผัดน้ำพริกมะขามผัด หัวผักกาดเค็มผัดหวาน
มือใหม่ เวลาทาน ไม่ตักกับมาใส่ข้าวนะ มันจะไม่งาม ให้ตักกับทานก่อน นิยมทามลูกกะปิเป็นชิ้นแรก ลิ้มรสเข้มข้นของลูกกะปิแล้ว จึงตักข้าวแช่ขึ้นทานตาม แล้วซดน้ำข้าวแช่เล็กน้อยเพื่อความสดชื่น
ดับกระหายคลายร้อนด้วยน้ำเสาวรสเย็นชื่นใจ ในแก้วประดับชฎา อลังมะ
เมนูนี้ ชอบส่วนตัว มาทีไรต้องสั่งทาน “ปลาหมึกผัดไข่เค็ม (ไชยา)”
ดูเหมือนของหวานธรรมดา แต่หอมมาก เพราะตอนเสริฟจะมีกระจกครอบควันเทียนหอม เปิดออกมาหอมน่าทานมาก ด้านบนเป็นข้าวไรซ์เบอร์รี่กรอบ เมนูนี้ชื่อ “ขนมโคไรซ์เบอรรี่”
ในกรุงเทพฯ ยังพอมีร้านข้าวแช่เจ้าอร่อยๆ ใครอยากดับร้อนด้วยอาหารไทย ลองไปลิ้มชิมรสข้าวแช่อร่อยๆ ได้
“ข้าวแช่แม่ศิริ” ย่านบางลำพู ร้านเก่าแก่ ขายมาตั้งแต่ปลายสมัยรัชกาลที่ 5
ข้าวแช่ชาววัง ที่ “ฝั่งน้ำ คอฟฟี่เฮ้าส์” ตั้งอยู่ในโรงแรมรอยัลริเวอร์
สำหรับที่ไปทานมานี้ เป็นข้าวแช่สูตรชาววัง โดยเชฟปูริดา ธีระพงษ์ ที่ร้านอาหารโอชาไทย สูตรอาจารย์ กอบแก้ว นาจพินิจ ร้านอยู่ท้ายซอยร่วมฤดี ติดถนนวิทยุ